Cukrzyca pierwotna
Na cukrzycę choruje na całym świecie kilkadziesiąt milionów, w Polsce ok. 0,5 min osób. Jest to choroba po raz pierwszy opisana kilka tysięcy lat temu w literaturze sanskryckiej (staro-indyjskie księgi Veda), a także w papirusie Ebersa, w Egipcie, w 1550 r. przed naszą erą; dokładny kliniczny opis cukrzycy podał po raz pierwszy Areteusz z Kapadocji w 170 r. Stwierdził on, że cukrzyca „jest tajemniczą chorobą ... polegającą na przeistaczaniu sią tkanek i kończyn w substancje wydalane z moczem". Mimo olbrzymiego zakresu badań przyczyny cukrzycy do dzisiaj nie zostały wyjaśnione. Z tego względu ciągle dzieli się cukrzycę na: a) pierwotną — przyczyny nieznane — około 98% przypadków cukrzycy; oraz b) wtórną — przyczyny poznane — około 2°/o przypadków cukrzycy. Podział ten określono bliżej w zestawieniu. Jest jasne, że pod pojęciem „cukrzycy" kryją się różne etiologicznie choroby. Definicja cukrzycy pierwotnej. Podanie ścisłego opisu mechanizmów etiologicznych wywołujących pierwotną cukrzycę, w kategoriach molekularnej patologii, jest ciągle niemożliwe. Pozostaje więc definicja opisowa. Cukrzyca pierwotna jest stanem bezwzględnego niedoboru insuliny lub niedostatecznego jej działania najczęściej występującym u osób genetycznie predysponowanych do rozwoju cukrzycy, bardziej podatnych na działanie diabetogennych czynników środowiska. Wszystkie one powodują powstanie hipoinsulinizmu lub dysinsulinizmu oraz — w jego następstwie — wielu regulacyjnych zaburzeń w metabolizmie węglowodanów, białek, tłuszczów i innych składników ustrojowych. Niedobór insuliny może mieć różny stopień nasilenia, stąd i zespoły objawowe cukrzycy występują z różną intensywnością i w niejednakowym patofizjologicznym układzie, przyczyniając się w ten sposób do powstania klinicznie różnych postaci cukrzycy.